Hatice Gelener Ilk Ogretim Okulu
Daha İyi Hizmet Alabilmeniz İçin Üye Olunuz...

Dolaylı Tümleç

Aşağa gitmek

Dolaylı Tümleç

Mesaj tarafından Arif TAS Bir C.tesi Ara. 27, 2008 1:23 pm

Yüklemin yöneldiği, bulunduğu, çıktığı yeri gösteren öğedir. Yükleme sorulan “-e”, “-de” ve “-den” hal eklerini alan sorulara aynı ekleri alarak cevap veren sözcük ya da söz öbekleri dolaylı tümleç görevinde bulunur. Soruların ve cevapların aynı ekleri alması zorunluluğu bunun diğer öğelerle karışmasına engel olur. Bunu örneklerle açıklayalım.



“Elindeki kitap ve defterleri bana verdi.”



cümlesinde altı çizili öğeyi bulabilmek için yükleme “kime” sorusunu soruyoruz. Soru da cevap da aynı eki almış. Öyleyse “bana” sözü dolaylı tümleçtir.



“Sizinle ancak yaza görüşürüz.”



cümlesinde altı çizili sözcük de “-e” hal ekini almıştır. Ancak bu öğeyi bulmak için yükleme “ne zaman” sorusunu soruyoruz. Görüldüğü gibi soru hal eki almadan soruluyor. Öyleyse bu, “-e” hal eki almış olmasına rağmen dolaylı tümleç değildir.



“Kimseye sormadan dışarı çıktı.”



cümlesinde ise altı çizili öğeyi bulmak için yükleme “nereye” sorusunu soruyoruz. Bu durumda soru, “-e” hal eki almış, ancak “dışarı” sözü aynı eki almamış. Öyleyse buna da dolaylı tümleç diyemeyiz.



Görüldüğü gibi sorular ve cevapların aynı ekleri alması koşulu, birbiriyle karışan öğeleri ayırt etmemizi sağlıyor.



Aynı durumu “-de” ve “-den” eklerinde de görebiliriz.



“Beni sınıfta iki saattir bekliyormuş.”



cümlesindeki altı çizili öğeyi cevap olarak almak için, yükleme “nerede” sorusunu soruyoruz. Öyleyse bu öğe dolaylı tümleçtir.



“Hepimiz iki saattir ayakta bekliyoruz.”



cümlesinde ise altı çizili öğeyi bulabilmek için yükleme “nasıl” sorusunu sormamız gerekiyor. Görüldüğü gibi soru “-de” ekiyle sorulmamış. Demek ki öğe dolaylı tümleç değil.

O, iki gün önce buradan ayrıldı.”



cümlesinde altı çizili öğe “nereden” sorusuna cevap vererek dolaylı tümleç olmuş.



“Senin de gelmeni yürekten isterdim.”



cümlesinde altı çizili öğe “nasıl” sorusuna cevap verdiğinden dolaylı tümleç değildir.



“Şu elmadan üç kilo verir misin?”



cümlesinde altı çizili öğeyi bulmak için “neyden” sorusunu yükleme soruyoruz. Cevap geldiğinden öğe dolaylı tümleçtir.



“Hastalandığından gelmedi.”



cümlesinde altı çizili öğeyi ise “niçin” sorusuyla buluyoruz. Öyleyse bu, dolaylı tümleç değildir.



Örnekleri daha da çoğaltabiliriz. Burada unutmamamız gereken, soruyla cevabın aynı ekleri (-e, -de, -den) almasıdır. Dolaylı tümleci bulduran soruları ezberlemek yerine, bunu kavramak daha avantajlı bir yoldur.
avatar
Arif TAS
Kral Üye
Kral Üye

Erkek
Mesaj Sayısı : 506
Yaş : 22
Nerden : ŞANLIURFA
Okul-Sınıf : Hatice Gelener - 8/B
Kişisel İleti : Bu Site Bağımlılık Yapar ...! : )
Rep : 1
Tecrübe : 35458
Kayıt tarihi : 04/12/08

Kullanıcı profilini gör http://haticegelener.yetkin-forum.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Dolaylı Tümleç

Mesaj tarafından Misafir Bir Salı Ara. 30, 2008 2:41 pm

Paylaşım için teşekkürler. Very Happy
avatar
Misafir
Misafir


Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Dolaylı Tümleç

Mesaj tarafından Misafir Bir Salı Ara. 30, 2008 2:46 pm

Dolaylı tümleç.. çok dolanan bi tümleçtir.. falanda filanda Very Happy
avatar
Misafir
Misafir


Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: Dolaylı Tümleç

Mesaj tarafından Hatice Kübra Tek Bir Cuma Ocak 16, 2009 3:35 pm

ANLATIM GÜZEL TEŞEKKÜRLER cheers

Hatice Kübra Tek
Paylaşımcı Üye
Paylaşımcı Üye

Kadın
Mesaj Sayısı : 116
Yaş : 24
Nerden : ŞANLIURFA
Okul-Sınıf : HATİCE GELENER İ.Ö.O 8/D
Rep : 0
Tecrübe : 35016
Kayıt tarihi : 14/01/09

Kullanıcı profilini gör

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Sayfa başına dön


 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz